Popüler BilimAstronomiEvren

Yıldızlar Neden Farklı Parlaklıkta Görünür?

Yıldızlar Neden Farklı Parlaklıkta Görünür?

Yıldızların farklı parlaklıkta görünmesini etkileyen iki temel faktör vardır. Bunlardan biri yıldızların kendilerine ait parlaklıklarının (salt parlaklıklarının) birbirlerine göre farklılık göstermesidir. Diğer neden ise yıldıza olan uzaklıktır. Bir gök cismi, gözlemciden ne kadar uzaklaşırsa, görünür parlaklığı o kadar azalır.

Bir yıldızın parlaklığından bahsederken iki tanımlama kullanırız:

  1. Salt (mutlak) parlaklık
  2. Görünür parlaklık

Görünür parlaklık, yıldızın bizim gözlemlediğimiz parlaklığıdır. Salt parlaklık ise birbirlerinin parlaklıklarını kıyaslayabilmek adına, onların yaptığı ışımaya dayalı bir parlaklıktır. Bunun için salt parlaklığı, bir yıldızın 10 parsek uzaklıktaki görünür parlaklığı olarak tanımlarız. Dolayısıyla salt parlaklık kavramı uzaklıktan bağımsız olup, yıldızın yaptığı toplam ışımayla alakalıdır.

Aynı Uzaklıktaki Yıldızlar Farklı Parlaklıkta Olabilir Mi?

Yıldızlar aynı uzaklıkta yer alsalar dahi farklı parlaklıkta olabilirler. Çünkü yıldızlar tek tip değildir ve her birinin saçtığı toplam ışık miktarı değişiklik gösterir. Hatta ömürleri sırasında bu miktar sürekli olarak değişir. Dolayısıyla aynı uzaklıkta yer alan iki yıldız, farklı parlaklıkta görülebilir.

Galaksimizdeki Gaz ve Toz Yıldızın Işığını Etkiler Mi?

Gökyüzünde gördüğümüz yıldızların neredeyse tamamı, galaksimiz Samanyolu içerisinde yer alır. Dolayısıyla bu yıldızlardan gelen ışık, bazen az bazen de çok olmak üzere yıldızlararası gaz ve toz bulutunun içerisinden geçer. Böyle bir ortamdan geçen ışık, çeşitli soğurmalar ve saçılmalara uğrar. Dolayısıyla parlaklığı bundan etkilenir, daha sönük görünür.

Yıldızların parlaklıkları hakkında daha fazla bilgi için: Yıldızların Parlaklıkları: Görünür Parlaklık ve Salt Parlaklık


Hazırlayan: Ögetay Kayalı

Referanslar
1. Space.com, “Star Luminosity and Magnitude”, <https://www.space.com/21640-star-luminosity-and-magnitude.html>

Ögetay Kayalı

Rasyonalist kurucu, editör ve kıdemli yazar. NASA'nın APOD platformunda görevli olmak üzere, Michigan Tech. Üniversitesinde araştırma görevlisi olarak Astrofizik üzerine doktora yapmaktadır. Ege Üni. Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümünden birincilikle mezun olduktan sonra bir yıl kozmoloji üzerine yüksek lisans, ardından bir yıl da İzmir Uluslararası Biyotıp ve Genom Merkezinde Moleküler Biyoloji ve Genetik üzerine yüksek lisans yapmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu