12.5 C
İstanbul
18 Kasım 2018
Biyoloji Popüler Bilim

Gözleri Teleskop Gibi Çalışan Canlı!

Okyanusta yaşayan canlılar genelde tuhaf göz yapıları ile bilinir. Bunlar arasında deniz tarağı, en ilginç görüş sistemlerinden birisine sahiptir. Çift kabuklu yumuşakçalardan olan deniz taraklarının 200 gözü vardır. Bu gözlerin her birisi ışığı odaklayan bir lens yerine ayna kullanır. Biyologlar 1960’dan beri bu içbükey aynaların guanin kristalinden yapıldığını biliyor. Guanin kristali, balık pulundan deve derisine kadar birçok yerde görülen çok yüksek yansıtıcı özelliğe sahip bir maddedir.

Bilim insanları, incelenecek örnekleri hızlıca donduran ve şeklinin bozulmadan kalmasını sağlayan bir mikroskop sayesinde deniz tarağının gözüne daha yakından bakma fırsatı buldular. Elde edilen sonuç küçük aynaların ve kristallerin mozaiğini ortaya koyuyor. Her ayna tabakalı bir yapıya sahip ve ışığın dalga boylarını ortama yansıtıyor ve onlara çevrelerinin mekansal bir görüntüsünü veriyor.

Bizim gözlerimiz bir kamerayı andırır. Işığı retinaya odaklayan bir lens kullanır. Deniz tarakları ise araştırmaya bakılırsa başka bir teknolojiyle benzerlik gösteriyor: Newton tarafından üretilen türünün ilk örneklerinden yansıtıcı bir teleskopa.

Kendisi araştırmaya dahil olmayan nörobilimci Gáspár Jékely biyoloji ve optiğin buluşmasını, “Bu gözlerde bana göre Newton ve Darwin bir araya gelmiş.” diyerek açıklıyor.

Bir deniz tarağının dünyayı nasıl gördüğünü tam olarak bilmemiz hala zor ancak bilim insanlarına göre bu deniz taraklarının yüzerken hareketlerini kontrol etmelerini sağlayan keskin bir kenardan görüş olmalı. Tek retina önümüzdeki manzaranın net görüntüsünü verirken deniz tarağının çift retinası kenarların daha iyi bir görüntüsünü elde etmeyi mümkün kılar. Bu periferik görüş etraflarında neyin durgun neyin hareket halinde olmalarını sağlar.

Sonuç olarak deniz tarağı kendi eşsiz göz yapısıyla evrimleşmiş görünüyor ve bizler de bunu kullanarak görüntüleme ve algılama uygulamalarındaki optik cihazlar için yeni teknolojiler geliştirebiliriz.

Söz konusu araştırma Science dergisinde yayımlandı.

Çeviri: Mümin Can


Referanslar
1. Scallops have 200 eyes, which function like a telescope: study, Phys
<https://phys.org/news/2017-11-scallops-eyes-function-telescope.html#nRlv>
2. Hubble in a bubble: Scallop eyes act just like tiny telescopes, Science
<http://www.sciencemag.org/news/2017/11/hubble-bubble-scallop-eyes-act-just-tiny-telescopes>
3.The Scallop Sees With Space-Age Eyes — Hundreds of Them, The New York Times
<https://www.nytimes.com/2017/11/30/science/scallops-eyes.html>

Bize destek olarak daha çok içerik üretmemize katkıda bulunun!

Related posts

Bilim İnsanları Tahtayı Çelik Kadar Güçlü Yapmanın Yolunu Buldu!

Rasyonalist

Fenilketonüri (PKU) Hastalığı

Devrim Yağmur Durur

Betondan Daha Sağlam Mars Tuğlaları

Kemal Cihat Toprakçı

Yorum Bırakın