Astronomi

1 Astronomik Birim (AB) Nedir?

Astronomik birim (ya da astronomi birimi), astronomide çok sık kullanılan uzaklık birimlerinden biridir. Dünya ve Güneş arasındaki mesafe olan yaklaşık 150 milyon kilometrelik mesafeyi ifade eder. Kısaca AB olarak yazılır.

Fakat Dünya, Güneş etrafında dolanırken, Güneş’e yaklaşıp uzaklaşmaktadır. Dolayısıyla bu mesafe sabit olmadığından, astronomik birimin değeri, en uzak ve en yakın olduğu değerin ortalaması olarak alınır. Tam değeri 149,597,870,700 metredir.

1 astronomik birim = 149,597,870,700 metre

astronomik birim astronomi birimi dünya güneş
1 Astronomik Birim (ya da Astronomi Birimi) Güneş ile Dünya arasındaki ortalama mesafedir. Görsel: Universe Sandbox

Astronomik birimin (astronomi biriminin) tanımladığı uzaklık ölçüsü, astronomik ölçeklerde bile oldukça ufak kaldığından, genellikle Güneş sistemi boyutlarındaki tanımlamalarda kullanılır. Örneğin bir gezegenin yıldızına olan uzaklığını astronomi birimi cinsinden ifade etmek oldukça akla yatkındır. Böylelikle Dünya’dan alışık olduğumuz mesafeyle bir kıyaslama yapabiliriz.

Sembolik olarak kısaca AB olarak gösterilir, İngilizcede ise AU (astronomical unit) olarak ifade edilir.

Halley kuyrukluyıldızı ile tanınan Edmond Halley, aynı zamanda bir astronomik birimin hesaplanması için bugün Halley metodu adıyla andığımız bir yöntem geliştirmiştir (bkz. halley metodu ile astronomik birim hesabı).

Astronomi Birimi Dönüşümleri

  • 149,597,870,700 metre
  • 92.955807 milyon mil
  • 499.004 ışık saniyesi (ya da yaklaşık 8.3 ışık dakikası)
  • 4.8481368×10−6  parsek
  • 15.812507×10−6 ışık yılı

Bazı Gök Cisimlerinin Astronomik Birim Cinsinden Değerleri

Gök Cismi / OlguAB Cinsinden BoyutYorumlar ve Referans Noktaları
Dünya’nın çevresi0.0003Ekvatorda Dünya’nın çevresi 40,075 km
Işık saniyesi0.002Işığın bir saniyede kat ettiği yol
Ay’ın uzaklığı0.0026Apollo görevleri için gitmek 3 gün sürmüştür
Güneş’in yarıçapı0.005695,500 km ya da Dünya’nın yarıçapının ~110 katı
Lagrange noktası0.01L2 Lagrange noktası Dünyadan 1.5 milyon km
Işık dakikası0.12Işığın bir dakikada kat ettiği yol
Merkür0.39Güneş’ten ortalama uzaklık
Venüs0.72Güneş’ten ortalama uzaklık
Dünya1.00Güneş’ten ortalama uzaklık (Güneş ışığı 8 dakika 19 saniye yolculuk ediyor).
Mars1.52Güneş’ten ortalama uzaklık
Ceres2.77Güneş’ten ortalama uzaklık. Asteroid kuşağındaki tek cüce gezegen.
Jüpiter5.20Güneş’ten ortalama uzaklık
Işık saati7.2Işığın bir saatte kat ettiği yol
UY Scuti yarıçap8.5Bilinen en büyük yıldızın yarıçapı (Güneş’ten 1708 kat büyük)
Satürn9.58Güneş’ten ortalama uzaklık
Uranüs19.23Güneş’ten ortalama uzaklık
Neptün30.10Güneş’ten ortalama uzaklık
Kuiper kuşağı30Güneş’ten kabaca bu kadar uzaklıkta başlıyor.
Voyager 1 uydusu1492020 yılında Güneş’ten uzaklığı
Işık günü173Işığın bir günde aldığı yol
Işık yılı63,241Işığın bir yılda (365.25 günde) aldığı yol
Oort bulutu75,000Dış limitinin Güneş’ten yaklaşık uzaklığı
Parsek206,265Bir parsek (1 pc = 3.26 ışık yılı)
Proxima Centauri268,000Güneş’e en yakın yıldız
Galaktik merkez1,700,000,000Güneş’in Samanyolu’nun merkezine olan uzaklığı

Hazırlayan: Ögetay Kayalı

Referanslar
1. Serdar Evren, Ege Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü, Astronomiye Giriş ders notları

Kapak görseli: Background photo created by mindandi – www.freepik.com

Bu yazı ilk olarak 9 Temmuz 2017 tarihinde yayınlanmıştır.

Ögetay Kayalı

Rasyonalist kurucu, editör ve kıdemli yazar. NASA'nın APOD platformunda görevli olmak üzere, Michigan Tech. Üniversitesinde araştırma görevlisi olarak Astrofizik üzerine doktora yapmaktadır. Ege Üni. Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümünden birincilikle mezun olduktan sonra bir yıl kozmoloji üzerine yüksek lisans, ardından bir yıl da İzmir Uluslararası Biyotıp ve Genom Merkezinde Moleküler Biyoloji ve Genetik üzerine yüksek lisans yapmıştır.
Back to top button

Destek Ol!


Neden desteğinize ihtiyacımız var: Çünkü Rasyonalist'in tek destekçisi sizlersiniz.

Rasyonalist'in masraflarını karşılamak, gelişimini sağlamak, profesyonel ekipmanlara ulaşarak bunlarla sizlere daha iyi hizmetler verebilmek için desteğiniz gerekiyor.

 

Bağışta bulunmakla ilgili soru işaretlerinizi yanıtlayabilmek için, hakkımızda sayfamıza göz atmanızı öneriyoruz.