GenelBiyolojiCanlılıkYaşam

Akdeniz Diyeti’nin Bilişsel (Kognitif) Fonksiyonlar Üzerindeki Etkisi

Akdeniz Diyeti Nedir?

Akdeniz diyeti, Akdeniz’i çevreleyen ülkelerin geleneksel mutfağını esas alan bir beslenme modelidir. Bol miktarda antioksidan deposu meyveler, taze sebzeler, yüksek proteinli bakliyatlar ve yemişler, az yağlı etler ve sağlıklı yağlar içeren leziz ve sağlıklı bir beslenme kültürüdür. Akdeniz diyetinin ana bileşenleri şunlardır:

• Günlük sebze, meyve, kepekli tahıl ve sağlıklı yağ tüketimi

• Haftada en az bir kez olmak üzere balık, tavuk, fasulye ve yumurta tüketimi

• Süt ürünleri tüketimi

• Kontrollü düzeyde kırmızı et tüketimi

Akdeniz diyetinin diğer önemli unsurları ise yemekleri aile ve arkadaşlarla paylaşmak, bir kadeh kırmızı şarabın tadını çıkarmak ve fiziksel olarak aktif olmaktır.

Ayrıntılar için:

Bilişsel (Kognitif) Fonksiyonlara Etkisi

Ulusal Sağlık Enstitülerinin bir parçası olan Ulusal Göz Enstitüsü (NEI) liderliğinde yapılan yeni bir araştırmaya göre, Akdeniz diyetine uygun şekilde beslenen kişilerin bilişsel fonksiyonları diğerlerine göre çok daha iyi durumda.

NEI Epidemiyoloji ve Klinik Uygulamalar Bölümü direktörü Dr. Emily Chew, genelde ne ile beslendiğimize çok dikkat etmediğimizi, bundan dolayı beslenme şeklimizin beynimizi ve gözlerimizi nasıl etkilediğini araştırmamız gerektiğini belirtiyor.

Dr. Chew ve ekibi, Akdeniz diyetinin dokuz bileşeninin bilişsel fonksiyonlar üzerindeki etkilerini inceledi. Ekip, uzun bir süre boyunca vitaminlerin yaşa bağlı sarı nokta hastalığı (AMD) üzerindeki etkisini değerlendiren yaşa bağlı göz hastalığı çalışması (AREDS) ve AREDS2 verilerini analiz etti. AREDS çalışması, sarı nokta hastalığı olan ve olmayan 4.000 kişiyi kapsarken AREDS2 çalışması ise sarı nokta hastalığı olan yaklaşık 4.000 katılımcıyı kapsıyordu.

Araştırmacılar, çalışmaların başında AREDS ve AREDS2 katılımcılarının beslenme şekillerini değerlendirdi. AREDS çalışması, katılımcıların beş yıllık bilişsel fonksiyonlarını test ederken AREDS2 katılımcıların kognitif fonksiyonlarını test etti ve iki, dört ve 10 yıl süreyle olmak üzere testleri yineledi. Bilim insanları, kognitif fonksiyonları ve diğer testleri değerlendirirken Değiştirilmiş Mini-Zihinsel Durum İncelemesine dayalı standart testler kullandı. Katılımcıların beslenme şekilleri, bir önceki yıldaki Akdeniz diyeti bileşenlerinin ortalama tüketimini soran bir anketle değerlendirildi.

image 8329 Mediterranean Diet

Araştırmanın Sonuçları

Akdeniz diyetiyle beslenen katılımcıların bilişsel bozulma riski diğerlerine göre çok daha düşüktü. Yüksek balık ve sebze tüketiminin en büyük koruyucu etkiye sahip olduğu görüldü. On yıl içerisinde, en çok balık tüketen AREDS2 katılımcıları, en düşük bilişsel bozulma oranına sahipti. Çoğunlukla Akdeniz diyetine göre beslenen bir katılımcı ile çok nadir beslenen bir katılımcı arasındaki bilişsel fonksiyon puanlarındaki sayısal fark nispeten daha azdı. Bu da katılımcıların günlük hayatında çok da bir fark yaratmayacağı anlamına geliyor. Ancak genele bakıldığında, sonuçlar açıkça gösteriyor ki bilişsel fonksiyonlar ve sinir sağlığı beslenme şekline bağlı.

Araştırmacılar ayrıca, Alzheimer hastalığı için onları yüksek risk altına alan ApoE genine sahip katılımcıların, ortalama olarak ApoE geni taşımayanlardan daha düşük bilişsel fonksiyon puanlarına ve daha fazla bozulmaya sahip olduklarını buldu. Akdeniz diyetine sıkı sıkıya bağlı kalmanın faydaları, ApoE geni olan ve olmayan insanlar için benzer olduğu görüldü. Bu da diyetin, bilişsel sistem üzerindeki etkilerinin Alzheimer hastalığı için genetik riskten bağımsız olduğu anlamına geliyor.

Çeviri: Gamze Korkmaz

Referans:

1.SciNews, “Mediterranean Diet May Help Preserve Cognitive Function”
http://www.sci-news.com/medicine/mediterranean-diet-cognitive-function-08329.html
2.Hayrunisa İÇEN, Simay FERELİ, İzel Aycan BAŞOĞLU, Fatma Esra GÜNEŞ, “Akdeniz Diyetinin Kognitif Fonksiyonlar Üzerine Etkileri”
https://www.turkiyeklinikleri.com/article/en-akdeniz-diyetinin-kognitif-fonksiyonlar-uzerine-etkileri-82383.html

Görsel Referansları:
1. https://laley1079.lamusica.com/la-ley-noticias/dieta-mediterranea-sigue-siendo-la-mas-eficaz-segun-expertos
2. https://www.yesilist.com/akdeniz-diyeti-ve-30-dakikalik-fiziksel-egzersiz-alzheimera-yakalanma-riskini-azaltiyor/

Video:
https://www.tuseb.gov.tr/

Etiketler
Daha Fazla Göster

Gamze Korkmaz

Dokuz Eylül Üniversitesi Mütercim Tercümanlık öğrencisi. Sosyal hayatı ve çeviri yapmayı seviyor.

Bir cevap yazın

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı