6.7 C
İstanbul
18 Ocak 2020

Kategori : Kozmoloji

Kozmoloji ya da evren bilim; evrenin oluşumunu, evrimini ve dinamiğini inceleyen bilim dalıdır. Çok geniş bir çalışma alanına sahip olduğundan hem fizikten, hem de matematikten birçok konuyu içerisinde barındırır. Bu yüzden kozmologlar; hem matematiğe hem de fiziğe geniş bir alanda hakim olmak durumundadırlar. Elbette çalışılan alana göre bu değişebilir. Örneğin erken evren döneminde daha çok parçacık fiziği çalışılırken, çekim teorisi çalışanlar daha çok geometriye ihtiyaç duyarlar. Bu kategori başlığı altında evrenin oluşumundan, yapısına ve evrimine kadar çeşitli konuları bulabilirsiniz.

Kozmoloji Evren

Kozmoloji: CMB Kuvvet Tayfı

Ögetay Kayalı
Kozmik mikrodalga arkaplan ışınımı (CMB), evrenin yaklaşık 380.000 yıl yaşındaki halinden arta kalan ve günümüzde gökyüzünün her bölgesinden yaklaşık 2.73 K sıcaklıkta ölçtüğümüz bir mikrodalga ışınımı. Bu cümledeki en önemli ifade,...
Astronomi Amatör Astronomi Kozmoloji

Galaksi Kümeleri: Kahraman (Perseus) Kümesi

Kemal Cihat Toprakçı
Kahraman (Perseus) Takımyıldızı, adını Yunan mitolojisindeki kahraman Perseus’tan alır. Hikayeye göre Perseus, Gorgon kardeşlerden Medusa’nın kafasını Graeae’nin Perseus’a verdiği ayna yardımıyla kesmiştir. Zaten gökyüzünde tasvir edilen hayali çiziminde, Perseus’un bir...
Kozmoloji Astronomi Popüler Bilim

Evrendeki En Büyük Boşluk Sandığımız Şey Olmayabilir

Emir Haliki
Evrenin arka plan ışınımında, alışılmadık derecede soğuk bir bölge vardır. Büyük Patlama’nın hemen sonrasından bu zamana kadar varlığını sürdüren bu bölgeye soğuk leke (cold spot) adı verilmektedir. Büyük Patlama’dan yaklaşık...
Kozmoloji Astronomi

Genel Görelilik: Eşdeğerlik İlkeleri

Ögetay Kayalı
Genel Görelilik; kütle çekimini, uzay zaman eğriliğinin bir sonucu olarak tanımlar. Uzay-zaman eğriliği ise maddenin varlığının doğal bir sonucunda ortaya çıkar. Uzay-zaman eğriliği aynı zamanda maddenin hareketine etki eder. Özetle; “Uzay...
Kozmoloji Astronomi

Kozmoloji: Robertson-Walker Metriği

Ögetay Kayalı
Gündelik yaşantımızda, iki nesne arasındaki uzaklığı tanımlamak oldukça kolaydır. En basitinden bir koordinat sistemi tanımlayabiliriz. Kartezyen, yani (,,) koordinat sistemi üzerinde iki parçacığı yerleştirdiğimizi düşünelim. Bu iki parçacığın (,,) koordinatları arasındaki...
Popüler Bilim Astrofizik Kozmoloji

LIGO Kütle Çekim Dalgaları Yaratabiliyor

Nazlı Turan
Yaklaşık 1 yıl önce LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) 2016’nın en büyük bilimsel keşiflerinden birini açıklamıştı. 2015 Eylül’ünde keşfedilen dalgaların kütle çekim dalgaları olduğu ancak Haziran 2016’da doğrulanabilmişti ve bu...
Kozmoloji Astronomi

Kozmoloji: Hubble Sabiti

Ögetay Kayalı
Hubble 1929’da, evrene dair algılarımızı önemli ölçüde değiştirecek, oldukça şaşırtıcı bir gözlemde bulundu. Bu gözlemini, “Ekstragalaktik bulutsular arasındaki uzaklık ve dikine hız ilişkisi” adıyla yazdığı bir makalede yayınladı. Daha basit bir deyişle,...
Kozmoloji Evren

Kozmoloji: Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işınımı (CMBR)

Ögetay Kayalı
Eğer evren şu anda genişlemekte ise, filmi geçmişe sararak, geçmişte evrenin daha sıkışık ve dolayısıyla daha sıcak olması gerektiğini bekleriz. Eğer evrenin bir başlangıcı varsa ve çok küçük bir hacimden...
Astronomi Evren Kozmoloji

Kuazar Nedir?

Ögetay Kayalı
Kuazar ismi quasi-stellar object (QSO), yani yarı yıldızsı cisim kelimesinden türemiştir. Nokta kaynak gibi göründüklerinden dolayı, ilk gözlendiklerinde yıldız oldukları düşünülmüştür. Fakat uzaklıkları ve tayfları incelendiğinde yıldız olmadıkları ortaya çıkmıştır....
Kozmoloji Astronomi Evren

Kozmoloji: Aktif Galaksi Çekirdeği (AGN)

Ögetay Kayalı
Galaksileri, morfolojik olarak sarmallar, eliptikler ve düzensizler olarak temelde üç gruba ayırabiliriz. Fakat bunun yanında bir de aynı morfolojik özellikten olup da, fiziksel olarak farklılıklar gösteren galaksiler da bulunur. Bu sebeple...
Kozmoloji Astronomi Evren

Kozmoloji: Galaksi Dönme Eğrisi

Ögetay Kayalı
Kozmolojinin en önemli konularından biri de galaksilerin nasıl döndükleridir. Aslında tek başına bakıldığında, göze o kadar da önemliymiş gibi görünmez. Fakat özellikle 1970’lerde fark edilen bu durum, beklenin dışında bir...