15 C
İstanbul
14 Kasım 2019

Kategori : Kozmoloji

Kozmoloji ya da evren bilim; evrenin oluşumunu, evrimini ve dinamiğini inceleyen bilim dalıdır. Çok geniş bir çalışma alanına sahip olduğundan hem fizikten, hem de matematikten birçok konuyu içerisinde barındırır. Bu yüzden kozmologlar; hem matematiğe hem de fiziğe geniş bir alanda hakim olmak durumundadırlar. Elbette çalışılan alana göre bu değişebilir. Örneğin erken evren döneminde daha çok parçacık fiziği çalışılırken, çekim teorisi çalışanlar daha çok geometriye ihtiyaç duyarlar. Bu kategori başlığı altında evrenin oluşumundan, yapısına ve evrimine kadar çeşitli konuları bulabilirsiniz.

Astronomi Kozmoloji

Kozmoloji: Robertson-Walker Metriği

Ögetay Kayalı
Gündelik yaşantımızda, iki nesne arasındaki uzaklığı tanımlamak oldukça kolaydır. En basitinden bir koordinat sistemi tanımlayabiliriz. Kartezyen, yani (,,) koordinat sistemi üzerinde iki parçacığı yerleştirdiğimizi düşünelim. Bu iki parçacığın (,,) koordinatları arasındaki
Astronomi Kozmoloji

Kozmoloji: Evrenin Geometrisi

Ögetay Kayalı
Evrenin genişlediği o kadar popüler bir konu haline geldi ki, neredeyse artık herkes evrenin genişlediğini biliyor. Gündelik yaşantımızdan sahip olduğumuz bilgiye göre, ilk akla gelen, eğer bir şey genişliyorsa bir
Astrofizik Kozmoloji Popüler Bilim

LIGO Kütle Çekim Dalgaları Yaratabiliyor

Nazlı Turan
Yaklaşık 1 yıl önce LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) 2016’nın en büyük bilimsel keşiflerinden birini açıklamıştı. 2015 Eylül’ünde keşfedilen dalgaların kütle çekim dalgaları olduğu ancak Haziran 2016’da doğrulanabilmişti ve bu
Astronomi Kozmoloji

Kozmoloji: Hubble Sabiti

Ögetay Kayalı
Hubble 1929’da, evrene dair algılarımızı önemli ölçüde değiştirecek, oldukça şaşırtıcı bir gözlemde bulundu. Bu gözlemini, “Ekstragalaktik bulutsular arasındaki uzaklık ve dikine hız ilişkisi” adıyla yazdığı bir makalede yayınladı. Daha basit bir deyişle,
Evren Kozmoloji

Kozmoloji: Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işınımı (CMBR)

Ögetay Kayalı
Eğer evren şu anda genişlemekte ise, filmi geçmişe sararak, geçmişte evrenin daha sıkışık ve dolayısıyla daha sıcak olması gerektiğini bekleriz. Eğer evrenin bir başlangıcı varsa ve çok küçük bir hacimden
Astronomi Evren Kozmoloji

Kuazar Nedir?

Ögetay Kayalı
Kuazar ismi quasi-stellar object (QSO), yani yarı yıldızsı cisim kelimesinden türemiştir. Nokta kaynak gibi göründüklerinden dolayı, ilk gözlendiklerinde yıldız oldukları düşünülmüştür. Fakat uzaklıkları ve tayfları incelendiğinde yıldız olmadıkları ortaya çıkmıştır.
Astronomi Evren Kozmoloji

Kozmoloji: Aktif Galaksi Çekirdeği (AGN)

Ögetay Kayalı
Galaksileri, morfolojik olarak sarmallar, eliptikler ve düzensizler olarak temelde üç gruba ayırabiliriz. Fakat bunun yanında bir de aynı morfolojik özellikten olup da, fiziksel olarak farklılıklar gösteren galaksiler da bulunur. Bu sebeple
Astronomi Evren Kozmoloji

Kozmoloji: Galaksi Dönme Eğrisi

Ögetay Kayalı
Kozmolojinin en önemli konularından biri de galaksilerin nasıl döndükleridir. Aslında tek başına bakıldığında, göze o kadar da önemliymiş gibi görünmez. Fakat özellikle 1970’lerde fark edilen bu durum, beklenin dışında bir
Astronomi Evren Kozmoloji Popüler Bilim

Kozmoloji: Genel Görelilik Teorisinin Gözlemsel Testleri

Ögetay Kayalı
Einstein 1915 yılında genel görelilik teorisini ortaya attıktan sonra, teorinin test edilebilmesi için aynı zamanda üç öneride de bulundu: Merkür’ün günberi noktasının yaptığı presesyon hareketi, çekimsel alanda hareket eden ışığın
Astronomi Evren Kozmoloji

Kozmoloji: Kozmolojik Parametreler ve Belirlenme Yöntemleri

Ögetay Kayalı
Kozmolojinin en önemli problemlerinden biri, kozmolojik parametrelerin hassas bir biçimde ölçülebilmesidir. Çünkü elimizdeki teorileri sınamanın en iyi yolu, teorinin bize verdiği denklemlerin, gözlemlerle ne kadar iyi bir biçimde örtüşüğünün test
Astronomi Evren Kozmoloji

Kozmoloji: Çekimsel Merceklenme

Ögetay Kayalı
Einstein 1915 yılında görelilik teorisini ortaya attığında; maddenin uzay-zamanı büktüğünü ve aynı zamanda maddenin bu bükülmüş uzay-zamanda hareket etmesi gerektiğini biliyordu. Yani cisimler, ortamın geometrisini takip etmek zorundaydı. Bu da,