Yıldız Kayması Nedir?

Bazı geceler gökyüzünü izlerken, çok kısa bir anlığına bir iz görürüz. Bu, tıpkı bir yıldızın, bir anlığına kayması gibi göründüğünden, dilimizde yıldız kayması olarak yer edinmiştir. Saniyeler içerisinde gerçekleşen bu olay, yılın belirli dönemlerinde çok daha fazla olur. Özellikle şehrin yanlış kullanılmakta olan şehir aydınlatması sebebiyle aydınlanan gökyüzünden uzaklarda bir yerdeyseniz, bir sürü yıldızın altında, bu şahane gök olayına tanık olabilirsiniz. Fakat, aslında gördüğümüz şeyin, yıldızlarla bir alakası yoktur.

Geceleyin gökyüzünde gördüğümüz yıldızların tamamı, bizim de içerisinde bulunduğumuz Samanyolu Gökadası içerisinde yer alır. Yıldızların parlaklıkları, birbirlerine göre farklılık gösterdiğinden, bu yıldızların bazıları çok yakın, bazıları ise çok uzakta olabilir. Fakat her ne kadar yakın olsalar da, aralardaki mesafe öylesine büyüktür ki, gökyüzündeki konumları yıllar içerisinde dahi fark edilebilir bir şekilde değişmez. Tıpkı, ufukta hızla ilerleyen bir geminin o hızlı, denizi yaran hareketini fark edemeyişimiz gibi.

Yıldız kayması olarak gördüğümüz olay ise, göktaşlarının atmosfere girerek, yanmaları sonucu bıraktıkları izdir. Bu yüzden yıldız kayması tabiri bilimsel bir tabir değildir ve yanlıştır. Gözlenen olay, göktaşının atmosfere girerek yanmasıdır. Bu taşlar öylesine hızlıdır ki, çok kısa bir süre içerisinde atmosferde çok fazla yol kat edebilirler. Atmosfere giriş sıralarında yanmalarından ötürü, belirgin ve parlak bir ışık saçarlar. Bu sırada parçalandıkları için, arkalarında bıraktıkları kuyrukları, kısa bir süreliğine görünür olarak kalabilir. Üstelik, içerdikleri elementlere göre, renkleri dahi değişim gösterebilir.

Yılın belirli dönemlerinde, Dünya'nın yörüngesinin, bir kuyrukluyıldızın yörüngesi ile çakışması sonucu, kuyrukluyıldızın ardında bıraktığı göktaşı kalıntıları arasından geçeriz. Bu kalıntıların arasına dalan Dünya, yoğun bir göktaşı bombardımanı altında kalır. Yılın belirli dönemlerinde gerçekleşen bu olaya, göktaşı yağmuru diyoruz. Bunlardan en bilineni, yaz aylarına da denk gelmesi sebebiyle rahatlıkla gözlemi yapılan, Perseid göktaşı yağmurudur.

Ögetay Kayalı

Kaynaklar
1. Kapak görseli, <http://www.jeffsullivanphotography.com/blog/2011/08/13/create-a-timelapse-video-of-a-meteor-shower/>
2. <http://www.nasa.gov/topics/solarsystem/features/watchtheskies/perseid-meteor-shower-aug11-12.html>

Ögetay Kayalı

Astronom. Çalışma alanı teorik kozmoloji, özellikle Einstein'ın görelilik kuramının modifiye edilmesi üzerine çalışıyor. Bunların yanında ender bulduğu zaman aralıklarında kafasına esince programlama, 3B modelleme, tasarım, fotoğrafçılık, resim ve satranç ile de ilgileniyor.

Ögetay Kayalı 118 makale yazdıÖgetay Kayalı tarafından yazılan tüm makaleleri gör