Oral Alerji Sendromu: Neden Bazı Sebze ve Meyveleri Yediğimizde Ağzımız Kaşınır ve Karıncalanır?

Yazın bir parça şeftali ısırdıktan sonra başladı. Lisedeydim ve herhangi bir alerjik reaksiyon göstermemiştim. Sadece yaz sonu meyvelerinin tadını çıkartmaya çalışıyordum. Fakat birdenbire, boğazımın arka kısımları kaşınmaya başladı ve birden dudaklarım şişti.

Çok geçmeden aynı şeyi havuç, elma, armut, kiraz ve bazen badem yerken de yaşadığımı fark ettim. Şaşırtıcı suçlu; yediğim bazı besinlerde bulunan mevsimsel polen alerjisiydi. Bu duruma, oral alerji sendromu denmekte.

Amerikan Alerji Astımı ve İmmünoloji Akademisi’ne göre oral alerji sendromunun en yaygın belirtileri dudak, ağız, boğaz , yüz ve dilde şişmenin yanı sıra kaşıntılı bir ağızdır.

Ann ve Chicago’daki Robert H. Lurie Çocuk Hastanesi’ndeki alerji ve immünoloji departmanı başkanı JacquelinePongracic, Business Insider’a verdiği bir demeçte, polen alerji sendromu olarak da adlandırılan oral alerji sendromu vakalarıyla sık sık karşılaştığını, buna rağmen ülkede kaç kişinin bunu taşıdığına dair çok da iyi rakamların olmadığını belirtti.

Mayo Klinik’e göre; oral alerji sendromu, çim ve ağaçlar üzerinden gelen polen gibi çevresel alerjenlere karşı hassasiyet gösteren insanlarda meydana geliyor.

Yani, çevresel alerjenlere hassasiyet gösteren insanlar, benzer proteinler içeren yiyecekler yediklerinde reaksiyon gösteriyorlar. Özellikle huş ağacı poleni, meyve ve kuru yemişlerde bulunan proteinlerin bazılarıyla benzerlik gösteren proteinler içermektedir.

Sorunlar, ergenliğin sonlarında, erginliğin başlarında ortaya çıkıyor. Yani, insanlar yıllarca hiç bir sorun yaşamadan meyve tükettikten sonra. Bu olay, küçük çocuklarda ortaya çıkan süt ve fıstık alerjisinden oldukça farklıdır.

Çoğunlukla, belirtiler sadece ağızda görülürler. Ancak vakaların tahminen %1 - %2’si insanları acil servislere sevk ettirebilecek ağır bir alerjik reaksiyon olan anafilaksi ile sonuçlanabilir.
AAAI (American Academy of Allergy, Asthma & Immunology), özellikle kuru yemişlere reaksiyon gösteriyorsanız, semptomlarınızı bir alerjiste veya immünoloğa kontol ettirmenizde fayda olacağını belirtiyor. AAAI'nın araştırmalarına göre, hangi polenlerin hangi alerjik reaksiyonlarla ilişkili olduğunu gösteren grafik ise aşağıdaki gibi:

GIDALAR İLE ALERJİK REAKSİYONLARDA ROL ALAN POLENLER     
MEYVEHuş AğacıÇayır-Ayrık OtuKanarya OtuMisk Otu
Elma X
Kayısı X
Kiraz X
Şeftali X
Armut X X
Erik X
Kavun X
Balsıra X
Karpuz X X
Muz X
Kivi X
Portakal X
DomatesX X
SEBZE X
Dolmabiber X
Brokoli
Lahana
Havuç X
Karnabahar X
Kereviz X
Pazı X
Salatalık X
Sarımsak X
Soğan X
Maydanoz X X
Beyaz Patates X X
Kabak X

Pongracic, ayrıca oral alerji sendromunun bazı otlar, tohumlar ve bazı fındık yendiğinde ortaya çıkabileceğini de belirtti.

Reaksiyonlardan Nasıl Sakınabiliriz?
Mayo Klinik, insanların reaksiyon gösterdiği proteinlerin pişirildiklerinde işlevlerini yitirdiklerini (şeftali ve elma turtaları yapmak için daha fazla sebep olabilir) belirtti.

Reaksiyonlar mevsime bağlı olarak da farklılık gösterebilir ve polen sezonundan sonra muhtemelen en kötü reaksiyonlar yaşanabilir.

Pongracic, oral alerji sendromundan muzdarip birçok hastanın bunu doktorlarıyla paylaşmadıklarını, lakin doktorlarına bildirmenin faydalı olacağını; böylece hastalığın seyrini kayıt altında tutabileceklerini söyledi.

Bu, özellikle pişirilmiş meyve veya belirli gıdalara reaksiyon gösteren ancak mevsimsel alerjileri olmayan kişiler için önemlidir. Bir gıda alerjisinin bir işareti olabilir.

Çeviren: Alanur Kızıl


Referanslar

  1. ScienceAlert, "Here is Why Your Mouth Might Get İtchy or Tingly When You Eat Fresh Fruits and Veggies"
    <http://www.sciencealert.com/here-s-why-your-mouth-might-get-itchy-or-tingly-when-you-eat-fresh-fruits-and-veggies>
  2. Businessİnsider, "Here is Why Your Mouth Might Get İtchy or Tingly When You Eat Fresh Fruits and Veggies"
    <https://www.businessinsider.com.au/oral-allergy-syndrome-allergic-reaction-raw-fruits-2017-5?r=US&IR=T>