NASA Kaçak Karadeliği Araştırıyor!

Galaktik bir birleşme, süper kütleli bir karadeliği bulunduğu galaksiden dışarı itiyor olabilir. Bilim insanları, bu konu üzerine yapılacak çalışmaların, evrenin ağır topları olan süper kütleli karadelikler hakkındaki bazı gizemleri açığa çıkaracağını umuyor.

CXO J101527.2+625911 adıyla da bilinen süper kütleli karadelik bizden 3.9 milyar ışık yılı uzaktaki bir eliptik galakside yer alıyor. Kütlesi ise Güneşimizin tam 160 milyon katı. Gözlemlerimiz gösteriyor ki süper kütleli karadeliğimiz, galaksinin merkezinden 4,109 ışık yılı uzakta ki bu da oldukça alışılmadık bir durum. Araştırmacılar aynı zamanda karadeliğin saniyede 179 km hızla hareket ettiğini keşfetti. Bu da bize çok bariz bir şekilde gösteriyor ki, karadelik galaksiden dışarıya doğru hareket ediyor.

Astrophysical Journal'da yayınlanmak için kabul gören bir çalışmada gökbilimciler, süper kütleli karadeliğin oluşumunun iki küçük karadeliğin birleşmesinden kaynaklandığını ve etkileşimlerinin şiddetinin, süper kütleli karadeliği çekirdeğin dışına ittiğini ileri sürdü.

Süper kütleli karadeliklerin nasıl oluştuğunu bilmediğimizden dolayı, gökbilimciler bu karadelik ve benzerleri üzerinde yapılacak çalışmaların, karadelik birleşmelerini anlamamıza yardım edebileceği düşünüyor. Tabii diğer bir ihtimal de, tüm bu gözlemlediğimiz olayın yalnızca bir istisna olması.

Binlerce galaksinin X-Işını verileri arasında araştırma yapılırken, gökbilimciler galaksinin merkezi dışında bulunan çok kuvvetli bir X-Işını kaynağı keşfettiler. Tabii bunun ne olduğunu anlamaları hiç de kolay olmadı. Araştırmacılar Sloan Digital Sky Survey'deki optik gözlemleri, NASA'nın Chandra X-Işını Gözlemevinden alınan veriler ile birleştirildi ve bu birleştirilen veriler sonucunda bu durumun sebebini açıklayabildi.

Kaynak hareket eden bir karadelikti! Ancak araştırmacılar bir şeyden emin değillerdi. Hareket eden bu karadelik ardında ne bırakmıştı? Galaksinin çekirdeği boş mu kalmıştı şimdi? Çünkü eğer boş kalmadıysa ve orada bir karadelik varsa, hareket eden karadelik, çekirdekten kovulmuş bir süper kütleli karadelik değildi.

Araştırmacılar CXO J101527 ve galaksisinin nasıl hareket ettiğinin yanı sıra, kızıl ötesi ve radyo dalgaları gözlemlerine dayanarak, galaksinin merkezinde başka bir karadeliğin bulunmasının pek mümkün olmadığını söylüyor.

Merkezden uzaklara gitmekte olan süper kütleli karadeliğimizin nasıl oluştuğu konusunda bizlere fikir veren birkaç olay daha var. Bunlardan bir tanesi, galaksinin eliptik olması. Eliptik galaksilerin iki galaksinin çarpışması sonucu oluştuğu düşünülmekte ve bu da tam olarak araştırmacıların düşündüğü şeyi işaret ediyor. Ekip ayrıca, bu özel galaksinin kenarındaki bozuklukları ve yıldız oluşumunu keşfetti. Bu durum da yeni bir birleşmenin özelliklerini taşıyor.

Tüm ipuçları tek bir şeyi işaret ediyor olsa da, henüz kesin konuşmak için çok erken. Ekip şu anda yeni gözlemler planlamakta. Yapacakları gözlemlerin ise, bulgularını destekleyeceğini umuyorlar.

Çeviren: Ege Can Karanfil


Referanslar
1. ScienceAlert, "Nasa is Hunting Down a Runaway Blackhole"

<http://www.iflscience.com/space/nasa-is-hunting-down-a-runaway-black-hole/>

Ege Can Karanfil

Ortadoğu Teknik Üniversitesi Fizik Bölümü öğrencisi. İlgi duyduğu diğer alanlar: Evrimsel biyoloji ve Matematik. Boş vakitlerinde amatör müzik ile ilgileniyor.

Ege Can Karanfil 23 makale yazdıEge Can Karanfil tarafından yazılan tüm makaleleri gör