Beyin Yiyen Amip: Naegleria Fowleri

Naegleria fowleri ya da halk arasındaki adıyla, beyin yiyen amip, adını da aldığı üzere bir amip türüdür. Çoğunlukla göl, nehir ve sıcak su kaynakları gibi tatlı sularda ve toprakta bulunur. Naegleria'lardan yalnızca bir tür insan sağlığı için tehlikelidir: Naegleria fowleri.

Nasıl Bulaşır?

Naegleria fowleri, yalnızca burun yoluyla bulaştığında tehlikelidir. Eğer bu türü barındıran bir suda yüzdüyseniz ya da bir şekilde burnunuza su kaçtıysa, hastalığı kapma riskiniz bulunur. Asla, Naegleria fowleri barındıran suyu içerek hastalanmazsınız. Bu amip, yalnızca burun yoluyla beyine ulaşarak, beyin dokusunu yok etmeye başlar.

Nerelerde Bulunur?

Göller ve nehirler gibi tatlı sularda, jeotermal sularda, kaplıcalarda, iyi klorlanmamış havuz sularında bulunabilir. Naegleria fowleri, denizler gibi tuzlu sularda bulunmaz. Eğer havuz suyu, olması gereken şekilde klorlanmış ve arındırılmışsa, bu sudan enfeksiyon kapmazsınız.

Hangi Sıcaklıklarda Bulunur?

Naegleria fowleri, sıcağı seven (termofilik) bir organizmadır. 46°C sıcaklığa kadar oldukça iyi büyür. Daha yüksek sıcaklıklara da kısa sürelerde dayanıklıdır.

Ne ile Beslenir?

Nehirlerin ve göllerin diplerindeki tortularda yaşayan bakteri gibi diğer organizmalarla beslenirler.

Ne Kadar Yaygın Olarak Görülür?

ABD'de 10 yılda, 2006 ile 2015 yılları arasında, raporlanmış yalnızca 37 vaka bulunuyor. Bulaşma şekli çoğunlukla yüzme ile gerçekleştiğinden dolayı, en çok yaz aylarında bulaşma görülüyor.

İnsandan İnsana Bulaşabilir Mi?

Hayır, insandan insana bulaşma söz konusu değildir.

Belirtileri Nelerdir?

Bakteri kökenli menenjit ile benzer semptomları gösterir. Başlangıç semptomları genellikle 5 gün sonra başlamakla beraber, 1 ila 7 günü bulabilir. Bunlar; baş ağrısı, ateş, bulantı veya kusma olabilir. İlerleyen semptomlar; boyun tutulması, kafa karışıklığı, çevreye ve insanlara karşı dikkat dağınıklığı, denge kaybı, nöbet geçirme ve halüsinasyonlardır.

Semptomların başlamasına takriben hastalık hızla yayılır ve genellikle 5 gün içerisinde ölümle sonuçlanır (1 ile 12 gün arasında). Ölüme sebep olan şey; enfeksiyonun beyin dokusunu öldürerek, beyinde ödem oluşturmasıdır.

Ölüm oranı %97'nin üzerindedir. ABD'de 1962 ile 2015 yılları arasında raporlanmış 138 vakadan, yalnızca 3 tanesi kurtulabilmiştir.

Etkili Bir Tedavi Yöntemi Var Mı?

Tam olarak bilinmiyor. Laboratuvar koşullarında Naegleria fowleri üzerinde etkili birkaç ilaç bulunuyor. Fakat, hastaların çoğu kaybedildiğinden ötürü, sonuçlar tam olarak açık değil. Son zamanlarda 2 kişi, miltefosine adı verilen yeni bir ilaç sayesinde (diğer ilaç kombinasyonlarıyla beraber) enfeksiyondan kurtuldu.

Ögetay Kayalı

Kaynak
1. <http://www.cdc.gov/parasites/naegleria/general.html>

Ögetay Kayalı

Astronom. Özel ilgi alanı teorik kozmoloji, özellikle Einstein'ın görelilik kuramının modifiye edilmesi (modified gravity) üzerine uğraşıyor. Bunların yanında ender bulduğu zaman aralıklarında kafasına esince programlama, 3B modelleme, makineler, tasarım, fotoğrafçılık, resim ve satranç ile de ilgileniyor.

Ögetay Kayalı 120 makale yazdıÖgetay Kayalı tarafından yazılan tüm makaleleri gör